Zmiany nowotworowe powiek

Czy zmiany występujące na powiekach mogą być złośliwe? 

 W obrębie powiek występuje wiele różnych zmian, większość z nich ma charakter łagodny, np. gradówki (fot. 1), kępki żółte (fot. 2), brodawczaki (fot. 3), torbiele (fot. 3). Niewielki procent zmian może mieć cechy nowotworu złośliwego, a jego dokładna ocena możliwa jest jedynie po usunięciu i wykonaniu tzw. badania histopatologicznego.


fot.1     

fot. 2 

fot. 3

 Nowotwory wywodzące się z powiek rzadko dają odległe przerzuty, cechuje je miejscowy rozrost oraz naciekanie i niszczenie sąsiednich tkanek. Rozrost nowotworu nie może być powstrzymany lekami takim jak: krople, maści czy zastrzyki. Skutecznym sposobem leczenia jest zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu podejrzanej zmiany.

Nowotwory skóry występują częściej u osób starszych, o jasnej karnacji, narażonych na wysokie dawki promieniowania UV, obciążonych genetycznie, a także u tych osób, u których stwierdzano inne nowotwory.

Zmiany podejrzane, które należy konsultować z lekarzem okulistą:

  • nagła zmiana zabarwienia lub wzrost zmiany;
  • owrzodzenie (niegojące się, krwawiące) w obrębie powiek, które w początkowej fazie wygląda jak nawracający strupek (fot.4);

fot. 4

  • Pojawienie się zmian w obrębie powiek u osób, u których w wywiadze stwierdzano raka skóry np.głowy, twarzy
  • Zgrubienie powiek, guzek któremu może towarzyszyć wypadanie rzęs
  • pojawienie się zmian w obrębie powiek u osób, u których w wywiadzie stwierdzano raka skóry, np. głowy, twarzy;
  • zgrubienie powiek, guzek, któremu może towarzyszyć wypadanie rzęs.

Leczenie operacyjne polega na usunięciu zmiany wraz z marginesem zdrowych tkanek. Zarówno przed zabiegiem, jak i po nim pacjent powinien przejść dokładne badanie stanu narządu wzroku. Operacja odbywa się w znieczuleniu miejscowym. Tuż po niej stosowana jest maść z antybiotykiem, niekiedy zalecane są antybiotyki doustne.

Im nowotwór jest mniejszy, tym większe istnieje prawdopodobieństwo, że zostanie on usunięty w całości, a zabieg jest zdecydowanie mniej rozległy. Miejsce (ubytek) po usunięciu zmiany powinno zostać starannie zszyte z odtworzeniem ciągłości powieki, tak aby mogła ona nadal pełnić funkcje ochronne dla oka. W okulistyce stosowane są także inne metody zamknięcia rany pooperacyjnej, np. zastosowanie technik wtórnego granulowania lub opatrunków kolagenowych przyspieszających gojenie i ograniczających powstawanie blizny. Dzięki użyciu szwów wchłanialnych (rozpuszczalnych) pacjent może być kontrolowany po 3-6 tygodniach od zabiegu. Na wizycie kontrolnej oceniana jest funkcja powieki oraz oka, jak również omawiane są wyniki badania histopatologicznego i plany ewentualnego dalszego leczenia.

Opracowała: lek. Anna Maria Bilkiewicz-Pawelec, specjalista chorób oczu

W górę